BC/25-0298
Gegrond
Tegemoetkoming
Beroepscommissie
Beroepscommissie
Fouille op het lichaam
FOUILLERING OP HET LICHAAM - TEGEMOETKOMING
(1) De omstandigheid dat de kennisgeving van de beslissing tot fouillering op het lichaam tot uiterlijk 24 uur na de uitvoering van de fouillering kan plaatsvinden, belet niet dat de beslissing van de directeur wel degelijk aan de uitvoering van de fouillering moet voorafgaan. Zo niet, zou de bevoegdheid tot het nemen van de beslissing niet, zoals de wet het vereist, uitsluitend bij de directeur liggen. Dit wordt ook uitdrukkelijk bevestigd door de onderrichtingen in de bijlage ‘Canvas fouilleplan’ bij de collectieve brief nr. 141 van 30 januari 2017 over “onderzoek aan de kledij - fouillering op het lichaam - onderzoek van de verblijfsruimte”. Deze onderrichtingen verduidelijken dat de beslissing zowel mondeling (bv. na telefonisch contact) als schriftelijk kan worden genomen, maar ook dat indien de beslissing tot fouillering op het lichaam ná de uitvoering van de fouillering op het lichaam aan de gedetineerde wordt meegedeeld, moet kunnen worden bewezen dat de beslissing daadwerkelijk aan de fouillering op het lichaam is voorafgegaan. Bijlage 2 bij deze collectieve brief, die het model van de ‘individuele beslissing tot fouillering op het lichaam’ bepaalt, voorziet om die reden in de vermelding van datum en uur waarop de mondelinge of schriftelijke beslissing tot fouillering op het lichaam wordt genomen, naast (in voorkomend geval) de datum van de schriftelijke neerslag van de beslissing. Van het penitentiair bestuur kan worden verwacht dat zij bij het nemen en motiveren van een individuele beslissing de zelf opgestelde algemene regels toepast. Een onregelmatigheid, of zelfs de afwezigheid van de vermelding van het tijdstip waarop de mondelinge beslissing door de directeur werd genomen, hoeft weliswaar niet noodzakelijk te leiden tot de conclusie dat de beslissing niet regelmatig tot stand is gekomen. Een verschrijving die kan worden vastgesteld op basis van andere gegevens, kan worden rechtgezet. De afwezigheid van vermelding van het tijdstip waarop de beslissing werd genomen, is evenmin relevant wanneer de door de directeur ondertekende beslissing aan de gedetineerde bij de fouillering zelf ter kennis werd gebracht: de beslissing gaat dan uiteraard aan de uitvoering van de fouillering vooraf. De afwezigheid van de vermelding van het tijdstip leidt evenmin tot de conclusie dat de beslissing niet regelmatig tot stand is gekomen wanneer uit andere gegevens van het dossier blijkt dat de beslissing van de directeur aan de uitvoering van de fouillering is voorafgegaan. De last van het bewijs dat de beslissing van de directeur aan de uitvoering van de fouillering is voorafgegaan, ligt in elk geval bij de directeur. Die bewijslast zal doorgaans zwaarder zijn bij een beslissing die niet voldoet aan het model van beslissing. Dat model werd immers juist opgesteld om de directie toe te laten aan haar bewijslast te voldoen.
De gegevens van het dossier laten de beroepscommissie niet toe met zekerheid tot de conclusie te komen dat de beslissing van de directeur voorafging aan de uitvoering van de fouillering, meer bepaald dat het personeelslid dat de waarneming deed die kon laten vermoeden dat de klager in het bezit van een verboden substantie was, de directeur voorafgaand heeft gevraagd te beslissen of tot fouillering op het lichaam kon worden overgegaan. De klachtencommissie verklaarde bijgevolg terecht de klacht tegen de beslissing tot fouillering gegrond.
(2) De aanvoering van de directie dat er geen budget is voor de aankoop van het kantineproduct dat bij wijze van tegemoetkoming aan de klager is toegekend, verwondert enigszins omdat het directoraat-generaal met een mededeling van 10 en 12 april 2024 aan de directies de werkwijze meedeelde waarop tegemoetkomingen met financieel karakter, zo ook tegemoetkomingen door aankoop van kantineproducten, kunnen worden geregeld. Niettemin brengt een tegemoetkoming door de toekenning van een kantineproduct voor de directie een omvangrijke, bijkomende administratieve last mee. De transparantie van een beleid inzake toekenning van tegemoetkomingen, die ook de voorwaarde is voor voorspelbaarheid en gelijkheid bij de toekenning van tegemoetkomingen, wordt evenmin bevorderd door de toekenning van kantineproducten als tegemoetkoming.
Als tegemoetkoming voor een onrechtmatige fouillering op het lichaam en afzondering in de toegewezen verblijfsruimte gedurende vijftien dagen, kent de beroepscommissie een tegemoetkoming toe in de vorm van een belkrediet dat overeenstemt met 150 minuten belkrediet (berekend op basis van het nationaal tarief voor gesprekken naar een vaste telefoon).
(1) De omstandigheid dat de kennisgeving van de beslissing tot fouillering op het lichaam tot uiterlijk 24 uur na de uitvoering van de fouillering kan plaatsvinden, belet niet dat de beslissing van de directeur wel degelijk aan de uitvoering van de fouillering moet voorafgaan. Zo niet, zou de bevoegdheid tot het nemen van de beslissing niet, zoals de wet het vereist, uitsluitend bij de directeur liggen. Dit wordt ook uitdrukkelijk bevestigd door de onderrichtingen in de bijlage ‘Canvas fouilleplan’ bij de collectieve brief nr. 141 van 30 januari 2017 over “onderzoek aan de kledij - fouillering op het lichaam - onderzoek van de verblijfsruimte”. Deze onderrichtingen verduidelijken dat de beslissing zowel mondeling (bv. na telefonisch contact) als schriftelijk kan worden genomen, maar ook dat indien de beslissing tot fouillering op het lichaam ná de uitvoering van de fouillering op het lichaam aan de gedetineerde wordt meegedeeld, moet kunnen worden bewezen dat de beslissing daadwerkelijk aan de fouillering op het lichaam is voorafgegaan. Bijlage 2 bij deze collectieve brief, die het model van de ‘individuele beslissing tot fouillering op het lichaam’ bepaalt, voorziet om die reden in de vermelding van datum en uur waarop de mondelinge of schriftelijke beslissing tot fouillering op het lichaam wordt genomen, naast (in voorkomend geval) de datum van de schriftelijke neerslag van de beslissing. Van het penitentiair bestuur kan worden verwacht dat zij bij het nemen en motiveren van een individuele beslissing de zelf opgestelde algemene regels toepast. Een onregelmatigheid, of zelfs de afwezigheid van de vermelding van het tijdstip waarop de mondelinge beslissing door de directeur werd genomen, hoeft weliswaar niet noodzakelijk te leiden tot de conclusie dat de beslissing niet regelmatig tot stand is gekomen. Een verschrijving die kan worden vastgesteld op basis van andere gegevens, kan worden rechtgezet. De afwezigheid van vermelding van het tijdstip waarop de beslissing werd genomen, is evenmin relevant wanneer de door de directeur ondertekende beslissing aan de gedetineerde bij de fouillering zelf ter kennis werd gebracht: de beslissing gaat dan uiteraard aan de uitvoering van de fouillering vooraf. De afwezigheid van de vermelding van het tijdstip leidt evenmin tot de conclusie dat de beslissing niet regelmatig tot stand is gekomen wanneer uit andere gegevens van het dossier blijkt dat de beslissing van de directeur aan de uitvoering van de fouillering is voorafgegaan. De last van het bewijs dat de beslissing van de directeur aan de uitvoering van de fouillering is voorafgegaan, ligt in elk geval bij de directeur. Die bewijslast zal doorgaans zwaarder zijn bij een beslissing die niet voldoet aan het model van beslissing. Dat model werd immers juist opgesteld om de directie toe te laten aan haar bewijslast te voldoen.
De gegevens van het dossier laten de beroepscommissie niet toe met zekerheid tot de conclusie te komen dat de beslissing van de directeur voorafging aan de uitvoering van de fouillering, meer bepaald dat het personeelslid dat de waarneming deed die kon laten vermoeden dat de klager in het bezit van een verboden substantie was, de directeur voorafgaand heeft gevraagd te beslissen of tot fouillering op het lichaam kon worden overgegaan. De klachtencommissie verklaarde bijgevolg terecht de klacht tegen de beslissing tot fouillering gegrond.
(2) De aanvoering van de directie dat er geen budget is voor de aankoop van het kantineproduct dat bij wijze van tegemoetkoming aan de klager is toegekend, verwondert enigszins omdat het directoraat-generaal met een mededeling van 10 en 12 april 2024 aan de directies de werkwijze meedeelde waarop tegemoetkomingen met financieel karakter, zo ook tegemoetkomingen door aankoop van kantineproducten, kunnen worden geregeld. Niettemin brengt een tegemoetkoming door de toekenning van een kantineproduct voor de directie een omvangrijke, bijkomende administratieve last mee. De transparantie van een beleid inzake toekenning van tegemoetkomingen, die ook de voorwaarde is voor voorspelbaarheid en gelijkheid bij de toekenning van tegemoetkomingen, wordt evenmin bevorderd door de toekenning van kantineproducten als tegemoetkoming.
Als tegemoetkoming voor een onrechtmatige fouillering op het lichaam en afzondering in de toegewezen verblijfsruimte gedurende vijftien dagen, kent de beroepscommissie een tegemoetkoming toe in de vorm van een belkrediet dat overeenstemt met 150 minuten belkrediet (berekend op basis van het nationaal tarief voor gesprekken naar een vaste telefoon).